Gelecek hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek olan “torba teklife” göre, “kültür varlıklarının korunmasına yönelik kamu hizmetlerinin artırılması, hızlı ve etkin hizmet sunulması” gerekçesiyle mali kaynak sağlanması amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen bazı iş ve işlemlerden ücret alınması ve bu ücretlerin bakanlık döner sermaye işletmesi hesabına yatırılması öngörülüyor. Bunun dışında sinema sektörünün desteklenmesi amacıyla da “koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar” ile “internet platform işletmecileri”nin bir önceki yıl elde ettikleri yıllık net satış tutarlarının yüzde ikisi, yasada düzenlenen sinema desteklerinde kullanılmak üzere bakanlık döner sermaye işletmesi hesabına yatırılacak.
BEKLENEN GELİR
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası’nda yapılması öngörülen değişiklik ile 2026 yılı için yaklaşık 635 milyon TL gelir hesaplanıyor. Ayrıca, “koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar” ile “internet platform işletmecileri”nin net satış tutarlarından alınacak yüzde 2’lik pay ile yıllık 417.1 milyon TL ilave gelir sağlanması öngörülüyor.
BİLET SATIŞINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmelere Sinema Genel Müdürü Birol Güven de katılarak açıklamalarda bulundu. Güven, pandemi öncesinde 77 milyon bilet satıldığını, 2025’te sayının 29.7 milyona düştüğünü belirterek, “2026’da çok kötü öngörülerimiz var. Sinema gerçekten çok zor durumda, çok kötüye gidiyor” dedi.
DESTEKLER DÜŞÜK
Güven, sinema bütçesinin düşüklüğünden yakındı. 2 örnek veren Güven, şunları söyledi:
“Bir tanesi çok yüksek bir örnek. Fransa’dan bahsetmek istiyorum. Fransa’nın sinema desteklerine ayırdığı bütçe 2023 yılında 720 milyon euro, Türkiye’nin sinema desteklerine 2023 yılında ayırdığı bütçe 5 milyon euro. 720 milyon ve 5 milyon euro! Gerçekten bizim beyaz perde sinemacılığını destekleme zorunluluğumuz var. Yapımcılar, sinemacılar, sinemanın starları beyaz perdeden kaçıyorlar çünkü maliyetler çok yüksek, paranın geri gelmeme ihtimali var. O yüzden sinema filmleri üretilmiyor, iyi filmler üretemediğimiz için bilet satamıyoruz.”
Güven, Yunanistan’ın sinema desteklerine ayırdığı bütçenin de 79 milyon euro olduğunu söyledi. Türkiye’de ortalama bilet fiyatının yabancı filmlerde 250, yerli filmlerde 212 lira olduğunu, çarşamba günleri sinema günü olduğu için 140 liradan bilet satıldığını anlattı. Çok daha pahalı bilet satan sinemalar da olduğunu kaydeden Güven, “Bir de Türkiye, Amerikan sinemasını yenen birkaç ülkeden bir tanesiydi. Yani genellikle bilet satışlarında yüzde 60 oranında Türk filmlerine gidiyordu seyircimiz. Bunu da kaybettik, şu anda bu oran yüzde 40’a düştü” diye konuştu.
‘SİNEMANIN O KADAR ZAMANI YOK’
İstenen desteğin neden DÖSİMM’e geleceği konusunda da Güven, “Eğer genel bütçeye yazılırsa biz bu parayı ancak 2028 yılında kullanabiliyoruz, DÖSİMM’e gelirse 2027 yılında kullanabiliyoruz ve bu para sadece beyaz perde sinemacılığında kullanılacaktır. 2028’de gelirse bu para, sinemanın o kadar zamanı olduğunu düşünmüyorum, gerçekten sinema şu an yoğun bakımda” değerlendirmesini yaptı.
